Vragen recht Vragen recht Vragen recht Vragen recht Vragen recht Vragen recht Vragen recht Vragen recht Vragen recht Vragen recht Vragen recht Vragen recht

Ik wil een foto van een beroemd persoon verwerken in een afbeelding op een schilderij. De oplage is beperkt. Moet ik toestemming vragen?
Dit is afhankelijk van wat u met het schilderij wilt gaan doen. Lees meer in ons Infoblad Portretrecht.

Wat moet ik doen om auteursrecht te krijgen?
Niets. Het auteursrecht ontstaat vanzelf als u een kunstwerk maakt. Het moet een mate van oorspronkelijkheid hebben. Het biedt bescherming voor de maker van een origineel werk. Centraal staat het persoonlijke ‘stempel' dat u als maker aan het werk hebt meegegeven en niet de objectieve gegevens als maten en kleur.

Wanneer heb ik auteursrecht op een kunstwerk?
Alle werken die een zintuiglijk waarneembare uiting van oorspronkelijke ideeën, gedachten of gevoelens zijn, worden door het auteursrecht beschermd. Het moet dus gaan om een tastbaar en creatief werk dat origineel is, met andere woorden een werk dat het stempel van de maker draagt. Bekijk ook het Infoblad ‘Exploitatie van auteursrechten (beeldend kunstenaars)' en het Infoblad ‘Exploitatie van auteursrechten (musici)'.

Heb ik ook auteursrecht op een werk dat nog niet af is?
Ja, om auteursrechtelijk beschermd te worden is niet noodzakelijk dat het werk is voltooid. Wel is van belang dat het werk ‘zintuiglijk waarneembaar is' dat wil zeggen op een bepaalde manier is vastgelegd in een stoffelijk object.

Moet het auteursrecht geregistreerd worden?
Nee, het auteursrecht hoeft niet geregistreerd te worden. Een merk of een model wel.
Er is een aantal mogelijkheden om u te ondersteunen voor het geval u wilt aantonen dat een werk door u al eerder is gemaakt. Het geeft geen exclusief recht, het draagt wel bij aan de bewijslasten. U stuurt een beschrijving of foto van uw werk op met het verzoek om registratie aan de Belastingdienst, afdeling Registratie. Uw werk wordt geregistreerd door middel van een datumstempel met een nummer. Ook kunt u een beschrijving of foto van uw werk in een aangetekende envelop naar uzelf sturen. U dient het pakket ongeopend te bewaren, zodat u het later in een eventueel geschil als bewijsstuk kunt gebruiken.

Krijgt de opdrachtgever/koper van mijn werk ook automatisch het auteursrecht daarop?
Nee, het auteursrecht blijft altijd bij de maker tenzij de maker zijn auteursrecht overdraagt aan bijvoorbeeld de opdrachtgever/koper van zijn werk.

Is een concept ook auteursrechtelijk beschermd?
Nee, een concept, idee of stijl is niet beschermd omdat het nog geen tastbaar werk is. Van belang is namelijk de uiterlijke verschijningsvorm van een werk, want dat wordt beschermd door de Auteurswet. Lees hierover meer in ons Infoblad Exploitatie van auteursrechten.

Hoe kan ik mijn werk, ideeën en producten laten registreren?
Op werk kan auteursrecht rusten. Registratie is dan niet nodig maar kan wel handig zijn. Zie de FAQ Moet het auteursrecht geregistreerd worden.

Ideeën of concepten kunt u niet registreren. Wel kunt u zorgen dat u uw idee zo goed mogelijk beschrijft of een prototype maakt. Zie verder de vraag over registratie auteursrecht.

Een product kunt u laten registreren als industrieel eigendomsrecht. Het beschermt de objectieve inhoud van een werk zoals feiten (kleuren en maten) en andere gegevens. Hieronder valt het modellenrecht, octrooirecht, merkenrecht en kwekersrecht, chips en databanken.

Auteursrecht

  • Ontstaat bij het maken
  • Registratie als bewijs
  • Geen kosten

Modellenrecht

  • Ontstaat door registratie bij Benelux Bureau Industriële Eigendom of OHIM (EU) of  WIPO (wereld)
  • Door modellengemachtigde, www.bmm.nl
  • Wel kosten

Octrooirecht

  • Ontstaat door registratie bij Octrooicentrum Nederland of EPO (EU) of WIPO (wereld)
  • Door octrooigemachtigde, www.octrooi.nl
  • Wel kosten

Merkenrecht

  • Ontstaat door registratie bij Benelux Bureau Industriële Eigendom of BHIM (EU) of BBIE/WIPO (wereld)
  • Door merkgemachtigde, www.bmm.nl
  • Wel kosten

Lees meer in Infoblad 13 Intellectuele eigendomsrechten.

Mag de eigenaar van mijn werk, zomaar iets veranderen aan mijn werk?
Nee, het feit dat de eigenaar het eigendomsrecht heeft op het werk doet niets af aan het auteursrecht en dus het persoonlijkheidsrecht van de maker van het werk. Ook als de maker, naast de eigendom, aan de eigenaar ook het auteursrecht op het werk heeft overgedragen, heeft de eigenaar geen recht om iets aan het werk te veranderen. De persoonlijkheidsrechten blijven namelijk altijd bij de maker en zijn onoverdraagbaar.
Zie ook Infoblad ‘Persoonlijkheidsrecht'.

Wat moet ik doen als iemand zonder toestemming mijn werk gebruikt?
De maker van een werk kan, als hij auteursrechthebbende is, optreden tegen elk onrechtmatig gebruik. In geval van bijvoorbeeld gebruik van een foto op een website zonder toestemming, kan hij zeggen dat de foto verwijderd moet worden. Alternatief is een vergoeding te vragen voor het gebruik of een schadevergoeding voor het zonder toestemming gebruiken van het werk.

Hoe stel ik een offerte en contract op bij een kunstopdracht?
U kunt uitgaan van de LAVK (Landelijke Algemene Voorwaarden Kunstopdrachten) Door het gebruik van de LAVK worden afspraken en verantwoordelijkheden vastgelegd. Dit voorkomt mogelijke juridische problemen en betalingsconflicten in de toekomst. Zie ook onze overige voorbeeldcontracten.

Zijn mondelinge afspraken juridisch afdwingbaar?
Ja, mondelinge afspraken die over en weer gemaakt worden gelden als een mondeling contract en zijn net zo rechtsgeldig als een schriftelijk contract. Wel is aan te raden om afspraken schriftelijk te bevestigen en uw eigen algemene voorwaarden op te stellen. Hierdoor kunt u indien nodig teruggevallen op deze bepalingen.
Voorbeelden van algemene voorwaarden zijn verkrijgbaar bij de Kamer van Koophandel. Kijk voor voorbeeldcontracten ook hier.

Wat te doen wanneer mijn opdrachtgever niet betaalt?
Schrijf eerst een herinnering en vervolgens een sommatiebrief. Wanneer daar niet of negatief op gereageerd wordt, kunt u een deurwaarder of advocaat inschakelen. Lees meer over deze procedure in ons Infoblad ‘Hoe in ik een vordering'.